Dit overzicht 'Veelgestelde vragen' is bedoeld voor gebruikers van de Sociale Index. Het bevat de antwoorden op mogelijke vragen van gebruikers over de opzet, uitvoering en resultaten van de Sociale Index. Voor een uitgebreide toelichting op de wijze waarop de scores zijn berekend, verwijzen wij u naar het startrapport. Staat uw vraag er niet bij of heeft u na lezing nog vragen, dan verzoeken wij u deze per email te stellen: statistiek@leeuwarden.nl. Bellen mag natuurlijk ook: 14 058 (Onderzoek en Statistiek).
Problemen met Chrome en Flash?
Om de grafieken op deze website te kunnen bekijken, dienen de instellingen van Chrome gewijzigd te worden. Dat kan als volgt:
Ga naar ‘Instellingen’ (onder de drie puntjes rechtsboven in de browser)
Type bovenaan in de zoekbalk “content”
Kies voor ‘Instellingen voor content’ --> ‘Flash’ --> ‘Eerst vragen’ aanzetten
Klik op ‘site toestaan’ en type daar www.socialeindex.nl



1. Op welke bronnen zijn de cijfers gebaseerd?
2. Hoe betrouwbaar zijn de cijfers?
3. Hoe is de Wijkenquête uitgevoerd?
4. Wat kan ik wel / niet met de cijfers?
5. Hoe zijn de cijfers berekend?
6. Als over twee jaar blijkt dat de score van mijn wijk op een bepaalde aspect / thema gelijk blijft of zelfs daalt, terwijl we juist veel energie steken in verbetering van de situatie, waar ligt dat dan aan?
7. Kan ik een rapport toegezonden krijgen?
8. Wordt de Sociale Index herhaald?
9. Kan ik de komende Wijkenquête een/meerdere vragen laten meelopen?
10. Wordt de Sociale Index de komende jaren op precies dezelfde manier uitgevoerd?
11. Is er nog meer onderzoeksmateriaal over Leeuwarden/mijn wijk beschikbaar?
12. Hebben andere gemeenten ook een Sociale Index?
13. Hoe verhouden andere meetinstrumenten zoals de veiligheidsindex en de Leefbaarometer zich tot de Sociale Index?

1. Op welke bronnen zijn de cijfers gebaseerd?
Antwoord: De index is gebaseerd op registraties en enquêtegegevens. De registraties zijn afkomstig uit/van WBOB, CWI, Veiligheidsindex, GBA, GGD, JOS. De enquêtegegevens zijn afkomstig uit de Wijk en Dorp-enquête’s.

2. Hoe betrouwbaar zijn de cijfers?
Antwoord: De registraties zijn in hoge mate betrouwbaar. Bij een aantal kleine wijken moet voor de enquêtegegevens rekening worden gehouden met aanzienlijke betrouwbaarheidsmarges. Dit omdat daar het aantal respondenten per wijk vrij laag is (per wijk zijn plusminus 175 bewoners bevraagd). In het taartprofiel wordt met een (b) of een (i) aangegeven of het betreffende cijfer betrouwbaar (b) is of indicatief (i).

3. Hoe is de enquête uitgevoerd?
Antwoord: Er is gestreefd naar een netto respons van circa 80 per wijk (correct en volledig ingevulde enquêtes). Om dit te bereiken is uit het GBA (inwonerbestand van de gemeente Leeuwarden) per wijk een steekproef van ongeveer 8000 personen getrokken. Bij het trekken van de steekproeven is rekening gehouden met de verdeling van de bevolking naar leeftijd, geslacht en etniciteit. De steekproeven vormen zodoende, in ieder geval voor wat betreft deze persoonskenmerken, een goede afspiegeling van de bevolking per wijk. De enquête is uitgevoerd door een gekwalificeerd veldwerkbureau. Tijdens de uitvoering van het veldwerk zijn regelmatig controles uitgevoerd om de representativiteit van de respons voor de bevolking te bewaken. De personen in de steekproeven zijn per post uitgenodigd om de enquête via internet in te vullen. Er zijn ook herinneringen verzonden om de respons op te hogen.

4. Wat kan ik wel / niet met de cijfers?
Antwoord: De cijfers zijn geschikt om een goed beeld te krijgen van ontwikkelingen in de sociaal kwaliteit op stedelijk en wijk niveau. Vervolgmetingen in de komende jaren maken het onderscheiden van trends mogelijk. Ze kunnen worden gebruikt als aanknopingspunten voor het aanwijzen van beleidsprioriteiten. Daarnaast kunnen ze van waarde zijn in combinatie met andere kwantitatieve informatie en kwalitatieve input van professionals en burgers. De index is niet bedoeld als verklarend instrument. Het geeft geen inzicht in de oorzaken van geconstateerde veranderingen. Veranderingen in scores hoeven niet rechtstreeks samen te hangen met gevoerd beleid. Voor het bepalen van de effecten van beleid zijn gedegen beleidsevaluaties de aangewezen weg.

5. Hoe zijn de cijfers berekend?
Antwoord: De Sociale Index onderscheidt vier aspecten. Ieder aspect is opgebouwd uit een aantal thema's, die op hun beurt zijn opgebouwd uit indicatoren. Op basis van de registraties en enquêtegegevens is per wijk aan iedere indicator een score (rapportcijfer) toegekend. Voor de normering en een gedetailleerd inzicht in de indicatoren per thema verwijzen wij naar het startrapport. Een themascore is gelijk aan het gemiddelde van de bijbehorende indicatorscores. Bijvoorbeeld: als een thema drie indicatoren heeft, en een wijk scoort op deze indicatoren respectievelijk 3, 6 en 8, dan is de themascore voor die wijk (3+6+8)/3 = 5,7. Een aspectscore is vervolgens het gemiddelde van de onderliggende themascores. De Sociale Index-score van een gebied is het gemiddelde van de vier aspectscores. De scores van Leeuwarden zijn gewogen gemiddelden van alle wijken samen.

6. Als na twee jaar blijkt dat de score van mijn wijk op een bepaalde aspect / thema gelijk blijft of zelfs daalt, terwijl we juist veel energie steken in verbetering van de situatie, waar ligt dat dan aan?
Antwoord: De Sociale Index is niet bedoeld en ook niet geschikt om verklaringen te vinden voor veranderingen in de sociale kwaliteit van een buurt, wijk of deelgemeente. Juist in de combinatie van de Sociale Index met gegevens uit andere onderzoeken, en kwalitatieve input van professionals en burgers werkzaam in het gebied, kunt u meer inzicht krijgen in de mogelijke verbanden tussen investeringen en effecten. Afwijkingen tussen wat u constateert en wat de Sociale Index aangeeft kunnen diverse oorzaken hebben. Wij stellen het op prijs voorbeelden van dergelijke constateringen te ontvangen. Ondanks dat de Sociale Index geen effectmeting is van specifieke maatregelen willen we er hier toch het volgende over zeggen
a. Voorlichtingscampagnes kunnen mensen bewust maken van het belang van melding van een probleem. Hoe beter de campagne, des te meer meldingen. Als een indicator is opgebouwd uit dergelijke registraties zal dit de index doen dalen.
b. Na-ijleffecten: de beleving van burgers van de sociale kwaliteit loopt achter op de investeringen die worden gedaan.
c. Het effect van sommige investeringen is pas op (veel) langere termijn zichtbaar; bijvoorbeeld 2% nieuwbouw per jaar is niet tot nauwelijks zichtbaar in veranderingen in de samenstelling van de bevolking in het gebied, en zal dan ook geen zichtbaar effect hebben op het Sociale Index cijfer.
d. Effecten kunnen 'wegsijpelen' uit een gebied, waardoor het lijkt alsof de investeringen geen effect hebben. Zo kan het zijn dat de beter geschoolde kinderen van laag opgeleide ouders naar een 'betere' buurt wegtrekken.

7. Kan ik een rapport toegezonden krijgen?
Antwoord: Het meest actuele rapport Sociale Index kunt u downloaden via
https://leeuwarden.buurtmonitor.nl.

8. Komt er weer een nieuwe Sociale Index?
Antwoord: Het plan is de Sociale Index elke twee jaar uit te brengen om zo ontwikkelingen in de tijd te kunnen signaleren.

9. Kan ik de Wijkenquête een of meerdere vragen laten meelopen?
Antwoord: Nee, dit is niet mogelijk.

10. Wordt de Sociale Index de komende jaren op precies dezelfde manier uitgevoerd?
Antwoord: De Sociale Index is in de praktijk in Rotterdam een robuust instrument gebleken, dat inhoudelijk grotendeels op orde is. Elk instrument is echter, per definitie en zeker in relatie met de context waarin het wordt toegepast, in ontwikkeling. Regelmatige ‘fijnregelen’ is onvermijdelijk. Er moet hierbij zo veel mogelijk worden voorkomen dat een trendbreuk ontstaat. Zo is het thema Taalbeheersing verwijderd omdat de scores te onbetrouwbaar zijn gebleken.

11. Is er nog meer onderzoeksmateriaal over Leeuwarden/mijn wijk beschikbaar?
Antwoord: Onderzoek en Statistiek heeft een grote hoeveelheid materiaal over Leeuwarden en de wijken beschikbaar. Het grootste deel van dit materiaal is te raadplegen via
https://leeuwarden.buurtmonitor.nl. Als u specifieke vragen heeft kunt u het beste mailen met statistiek@leeuwarden.nl of bellen met Onderzoek en Statistiek, tel 14 058.

12. Hebben andere gemeenten ook een Sociale Index?
Antwoord: De Sociale Index is ontwikkeld voor
Rotterdam. De resultaten daar zijn al verscheidene jaren gepubliceerd. Verder werken Kampen, Assen en Heusden met een Sociale Index. Hoorn is onlangs begonnen met het inrichten van een Sociale Index.

13. Hoe verhouden andere meetinstrumenten zoals de Veiligheidsindex en de Leefbaarometer zich tot de Sociale Index?
Antwoord: De
Leefbaarometer is ontwikkeld door het toenmalige ministerie van Vrom/WWI. Leefbaarheid en dat is niet helemaal hetzelfde begrip als welzijn. Leefbaarheid is een smaller begrip dan welzijn en wordt hier gedefinieerd als ‘de mate waarin de leefomgeving aansluit bij de voorwaarden en behoeften die er door de bewoner aan worden gesteld’. De Leefbaarometer berekent de leefbaarheid in één eindcijfer, resulterend in een kleur per gebied. Dit cijfer is gebaseerd op vijftig indicatoren, grotendeels gebaseerd op landelijk beschikbare (vooral CBS)gegevens. Per gebied valt te zien welke indicatoren het eindcijfer in welke mate beïnvloeden. Ook veiligheid is een smaller begrip dan welzijn. De Veiligheidsindex (link) geeft een beeld van de veiligheidssituatie in de Leeuwarder wijken. Dit beeld is deels gebaseerd op de uitkomsten van de tweejaarlijkse Veiligheidsmonitor Rijk (VMR) en deels op cijfers over feitelijke criminaliteit en aangiftegegevens in vier clusters: diefstal, (woning)inbraak, geweld en vernieling.